Τρίτη 29 Ιουλίου 2008

Κι όπου φύγει – φύγει…

«Φανερόν τοίνιν ότι πλείων η σπουδή της Οικονομίας
περί τους ανθρώπους ή περί την των αψύχων κτήσιν.
Και περί την αρετήν τούτων ή περί την της κτήσεως»
Αριστοτέλης, Πολιτικά
Αυτή η στήλη θα μπορούσε να μετονομαστεί σε «γωνιά της γκρίνιας». Όποτε έρχεται το πλήρωμα του χρόνου για να βάλω στη σειρά αυτές τις τετρακόσιες λέξεις, πάντα νοιώθω έξω φρενών για την αναποτελεσματικότητα των Νεοελλήνων πολιτικών… Έπρεπε να περάσουν 25 αιώνες για να διαψεύσουν οι Νεοέλληνες πολιτικοί τον Αριστοτέλη. Από τέχνη του εφικτού, η πολιτική έχει μετατραπεί σε τέχνη του ανέφικτου.

Ο γενικός διευθυντής Συνδυασμένων Μεταφορών της Βουλγαρίας κ. Γκεόρκι Πέτκωφ εργάσθηκε σκληρά και διοργάνωσε στη Σόφια ένα εξαιρετικό συνέδριο για τις διατροπικές μεταφορές και τα logistics. Εκείνος ο ευγενής κύριος ελπίζει πως οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης θα συνεργαστούν ώστε να αναπτυχθεί η οικονομία ολόκληρης της περιοχής.
Δεν κρύβει μάλιστα τη συμπάθειά του για τους Έλληνες επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στη χώρα του και βοηθούν ώστε να ενταχθεί στην ευρωπαϊκή κοινότητα. Στη σειρά με τις σημαίες των χωρών που συμμετείχαν στο τραπέζι των ομιλητών είχε τοποθετήσει την ελληνική σημαία στην πρώτη θέση, μετά την βουλγαρική, την ευρωπαϊκή, την τουρκική και τη ρωσσική.
Η κίνηση αφεαυτή αποδεικνύει τη διάθεση που επικρατεί στη γειτονική χώρα και δικαιολογεί τον προβληματισμό του κ. Πέτκωφ για την απουσία Ελλήνων πολιτικών και επιχειρηματιών. Πιο σαφής για τα επιχειρηματικά περιθώρια που δημιουργεί σε τρίτους η τρυφηλότητα και η ατολμία της πολιτικής ηγεσίας ήταν ο γενικός γραμματέας των Τούρκων διαμεταφορέων κ. Αρίφ Νταβράν. «Όπου δημιουργείται ένα κενό, έρχεται κάποιος άλλος και το καλύπτει» σχολίασε και δεσμεύθηκε να εργαστεί μαζί με τους συναδέλφους του για μεταφορές και διαδικασίες logistics που θα είναι φθηνότερες, ταχύτερες και διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή.
Δικαιολογημένα οι Τούρκοι συνομιλητές μας σχολίασαν αργότερα ότι η Ελλάδα έλαβε από τις Ηνωμένες Πολιτείες το ρόλο της περιφερειακής δύναμης για την ανάπτυξη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης κι όχι μόνο δεν έλαβε πρωτοβουλίες, αντιθέτως υποβάθμισε τις υπηρεσίες και τη δυναμική της!
Οι ενδείξεις είναι προφανείς. Το όραμα περί αναβάθμισης της Θεσσαλονίκης σε διαμετακομιστικό κέντρο των Βαλκανίων αναμένεται να απασχολήσει οσονούπω το θέατρο σκιών. Μια συγκεκριμένη δράκα κακών και βολεμένων συνδικαλιστών πρέπει να βγει στη σύνταξη αμέσως ειδάλλως θα υποθηκεύσει ανεπανόρθωτα το μέλλον της γενιάς μας και της χώρας μας.
Δεν μπορεί να λειτουργεί το λιμάνι της Θεσσαλονίκης μόνο ένα οκτάωρο και με το στανιό. Είναι απαράδεκτο να προχωρούν αναλόγως με τις διαθέσεις των εργολάβων τα αναπτυξιακά έργα για οδικούς και σιδηροδρομικούς άξονες. Το παρωχημένο και απαρχαιωμένο νομοθετικό πλαίσιο για τις μεταφορές ευνοεί αγωγιάτες με μουλάρια. Στην ακτοπλοΐα και στη ναυτιλία μικρών αποστάσεων Ro-Ro επικρατούν κάτι τύποι γνωστοί με υποκοριστικά «γαρδούμπας», «τουλούμπας», «κωλοτούμπας»κ.ο.κ…
Όλα αυτά συμβαίνουν επειδή υπουργοί, βουλευτές και γραφικοί νομαρχο-δήμαρχοι στρογγυλοκάθονται σε θώκο εν μέσω παρατρεχαμένων που συντηρούν μέτριους, τεμπέληδες και συνδικαλιστές με χοληστερίνη. Ας μη μας φαίνεται παράξενο γιατί ο κ. Εμμανουέλε Γκριμάλντι απέσυρε άρον-άρον το ενδιαφέρον του για την Ελευσίνα, γιατί οι Τούρκοι πάνε κατ’ ευθείαν στην Ιταλία με δικά τους βαπόρια, γιατί οι Ιταλοί επενδύουν στην Αλβανία για να παρακάμψουν την Ελλάδα διά παντός και γιατί οι Κινέζοι ακόμα γελούν με το ανέκδοτο για το Εμπορευματικό Κέντρο στο Τυμπάκι…
Ζούμε στο μύθο μας!
Χ.Κ.Λ.
  • Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Logistics & Management" τ.63 Δεκ. 2007.

Πέμπτη 24 Ιουλίου 2008

ΦΙΛΙ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΗΝ Π.ΚΟΚΚΙΝΙΑ


Την ανάγκη άμεσης αξιοποίησης και ανάπλασης τριών παλαιών εργοστασιακών χώρων προς όφελος των κατοίκων της Παλιάς Κοκκινιάς και των γειτονικών συνοικιών εισηγείται το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου, σύμφωνα με ρεπορτάζ της κ. Στέλλας Χαραμή που δημοσιεύθηκε στον «Ελεύθερο Τύπο».

Το ρεπορτάζ είναι αποκαλυπτικό και καταγγέλλει την ύποπτη οικοδόμηση του οικοπέδου όπου στεγαζόταν το παλαιό νοσοκομείο Σαπόρτα επί της Αγίων Αναργύρων και Κεχαγιά. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Δήμος Πειραιώς αντιμετωπίζει πολύ θετικά αυτήν την προοπτική και υποστηρίζει τις προτάσεις του ΕΜΠ.
Όσον αφορά στο παλαιό εργοστάσιο του ΟΣΕ ήδη λέγεται πως δρομολογείται η δημιουργία του Εθνικού Μουσείου Μεταφορών και σύμφωνα με δηλώσεις του δημάρχου Πειραιώς κ. Παν. Φασούλα, μουσειακά λεωφορεία, τραμ, τρόλλεϋ, ηλεκτρικός και τραίνα θα εκτεθούν στο πρώτο θεματικό μητροπολιτικό μουσείο της Αττικής.
Το ρεπορτάζ του «Ελεύθερου Τύπου» αναφέρει τα ακόλουθα:

«Ο νεκρός θόλος της καμίνου Δηλαβέρη, το κινηματογραφικό σκηνικό των ερειπίων της κλωστοϋφαντουργίας Ρετσίνα, το κυκλικό μηχανοστάσιο του εργοστασίου ΟΣΕ.
Στέρεες ψηφίδες της βιομηχανικής κληρονομιάς του Πειραιά συνθέτουν –στην Παλιά Κοκκινιά - μια νοητή ενότητα εν δυνάμει ελεύθερων χώρων στον πυκνό ιστό της πόλης, όπως προέκυψαν μετά την αποβιομηχάνισή της. Στις σκιές των εγκαταλειμμένων εργοστασιακών κελυφών, που κατά τόπους προβάλλουν μέσα από έναν κονιορτό σκουπιδιών, το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του Μετσόβιου Πολυτεχνείου διακρίνει ένα «μικρό Λαύριο».
Η δημιουργία ενός αντίστοιχου πολιτιστικού πάρκου στην καρδιά του Πειραιά έχει απασχολήσει το ΕΜΠ, που για πρώτη φορά παρουσιάζει το σκαρίφημα της ιδέας και της πρότασής του.

Συνολικής έκτασης περίπου 200 στρεμμάτων -το εργοστάσιο των Σιδηροδρόμων υπερβαίνει τα 100 στρέμματα ενώ το πάρκο Δηλαβέρη (με την προσθήκη του παλιού μηχανοστασίου Βασιλειάδη - ΚΥΔΕΠ) και το οικόπεδο Ρετσίνα καλύπτουν 80 στρέμματα- «μπορούν να αποτελέσουν έναν εξαιρετικό τόπο πολιτισμού, βιομηχανικής αρχαιολογίας, μνήμης και πρασίνου», εξηγεί ο λέκτορας του ΕΜΠ, Νίκος Μπελαβίλας.

«Παράλληλα, μπορούν να στεγάσουν δραστηριότητες εκπαίδευσης και πρόνοιας. Για παράδειγμα, τα σχολεία ατόμων με ειδικές ανάγκες, οι βρεφονηπιακοί σταθμοί και τα ΚΑΠΗ του Πειραιά χρειάζονται χώρους».
Αιχμή του δόρατος στην πρόταση του ΕΜΠ είναι η διατήρηση της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής και η επανάχρηση των κτιρίων. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως η έκδοση της Σχολής Αρχιτεκτόνων για τον «Ιστορικό βιομηχανικό εξοπλισμό στην Ελλάδα» συγκαταλέγει τα εργοστάσια Δηλαβέρη και ΟΣΕ στις εξέχουσες εστίες βιομηχανικών εγκαταστάσεων της χώρας.
Ήταν στα τέλη του 20ού αιώνα, όταν στη μέχρι τότε εξοχική περιοχή της Παλιάς Κοκκινιάς, ένα εύφορο λιβάδι από πεύκα, λεύκες και μαργαρίτες, χτίστηκε το μεγαλύτερο στην ελληνική επικράτεια εργοστάσιο κατασκευής κεραμιδιών και τούβλων Δηλαβέρη (1902).
Είχε προηγηθεί ο Θεόδωρος Ρετσίνας με μια από τις πέντε κλωστοϋφαντουργίες του καθώς και η εγκατάσταση (1886) των χώρων επισκευής των συρμών του σημερινού ΟΣΕ.

«Ήταν τα δεσπόζοντα εργοστάσια στον Πειραιά του 19ου και 20ού αιώνα. Εργοστάσια που συνέβαλαν δραστικά στην οικονομική ανάπτυξη της πόλης, αλλά και γιατί οι ιδιοκτήτες τους είχαν έντονη κοινωνική δράση», επιβεβαιώνει ο συγγραφέας Βάσιας Τσοκόπουλος.
Έναν αιώνα μετά το ιδιοκτησιακό καθεστώς των χώρων έχει αλλάξει. Με εξαίρεση τα κτίρια Δηλαβέρη που έχουν κηρυχθεί διατηρητέα επί υπουργίας Μελίνας Μερκούρη, κανένα από τα εργοστάσια δεν ανήκει στο Δήμο Πειραιά. Η κηρυγμένη ως χώρος πρασίνου έκταση των εργοστασίων Ρετσίνα ανήκει στην Εθνική Τράπεζα, η οποία την έχει παραχωρήσει στο Πανεπιστήμιο Πειραιά, το εργοστάσιο της ΚΥΔΕΠ, αν και χαρακτηρισμένος χώρος πρασίνου, έχει περιέλθει στα χέρια του ιδιώτη Σεργιανού, ενώ το μοναδικό που ιδιοκτησιακά παραμένει σταθερό είναι το εργοστάσιο του ΟΣΕ.

Πρόσφατα κλιμάκιο της Εφορείας Νεοτέρων Μνημείων έκανε καταγραφή στις εγκαταστάσεις του προκειμένου να εισηγηθεί στο Κεντρικό Συμβούλιο ποια κτίρια αξίζουν διατήρησης.
Με δεδομένη τη λεηλασία των πειραϊκών μηχανουργείων στον Άγιο Διονύσιο που στέρησε από την πόλη ένα θαλάσσιο μέτωπο ισάξιο του βρετανικού και του ολλανδικού, «έχουμε ακόμα μεγαλύτερη υποχρέωση να προφυλάξουμε αυτόν τον τόπο Ιστορίας από την οικοδομική βαρβαρότητα.

Το σενάριο του νοσοκομείο Σαπόρτα που κατεδαφίστηκε και τη θέση του πήραν θηριώδεις πολυκατοικίες, επιβαρύνοντας δραματικά τον αστικό ιστό, δεν πρέπει να επαναληφθεί, σημειώνει ο κ. Μπελαβίλας, εκτιμώντας πως ο Πειραιάς δεν μπορεί να ακολουθήσει το χορό του χρηματιστηρίου γης.

Πίσω από την εγκατάλειψη των εργοστασίων διατηρούνται μνήμες του Πειραιά, η αξιοποίηση των οποίων μπορεί να ξαναφέρει ισορροπία στην άνιση διαχείριση του δημόσιου και ιδιωτικού χώρου. Η ανάπλαση της Γαλλικής Εταιρίας στο Λαύριο, άλλωστε, έγινε σε χώρο 245 στρεμμάτων, έκταση ανάλογη με αυτή των εργοστασίων της Παλιάς Κοκκινιάς.

Με τη διαφορά ότι στην τελευταία περίπτωση η ανάπλαση θα λειτουργήσει ως ανάσα σε μια υποβαθμισμένη πόλη.
Στέλλα Χαραμή».

Τρίτη 15 Ιουλίου 2008

Δυτικές Συνοικίες - Καλοκαιρινά ραντεβού - Ditikes Sinikies

Σαν παραίσθηση εσύ
ξεπροβάλλεις μπρος στα μάτια μου
δύση κι ανατολή
του ορίζοντα φτερά.

Καλοκαιρινά ραντεβού πάνω στο σώμα σου
καλοκαιρινά σ' αγαπώ στην αμμουδιά
όλο το νησί ένα βότσαλο στα πόδια σου
ολόκληρη η γη η δική σου αγκαλιά.

Νέκταρ θεϊκό
πίνω αχόρταγα απ' τα χείλη σου
ζηλεύει η Αφροδίτη
που 'χεις τόση ομορφιά.

Καλοκαιρινά ραντεβού πάνω στο σώμα σου
καλοκαιρινά σ' αγαπώ στην αμμουδιά
όλο το νησί ένα βότσαλο στα πόδια σου
ολόκληρη η γη η δική σου αγκαλιά.

Αφιερώνεται στην παρέα της Θεσσαλονίκης, για το καλοκαίρι του 1995 και το χειμώνα του 1996 (όταν κάναμε τα τηλεοπτικά γυρίσματα από τη Βέρροια μέχρι την Καβάλα με έδρα κοντά στο Λευκό Πύργο).

ΕΦΥΓΕ ΜΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΚΟΚΚΙΝΙΑΣ

Έφυγε ένας δεξιοτέχνης και δάσκαλος του μπουζουκιού, ο Γιάννης Παλαιολόγου, ο άνθρωπος που συνέχισε τη μουσική παράδοση που άφησαν οι αδελφοί Βαμβακάρη στην Παλιά Κοκκινιά, τα Άσπρα Χώματα και τον Πειραιά. Ο 64χρονος καλλιτέχνης ετοιμαζόταν να φύγει το Σάββατο 12 Ιουλίου για τις καλοκαιρινές του διακοπές, αλλά από το απόγευμα τις Παρασκευής αισθάνθηκε αδιαθεσία και τελικά κατέληξε. Σύμφωνα με το ιατρικό ανακοινωθέν, ο θάνατός του οφείλεται σε ανεύρυσμα κοιλιακή αορτής.

Ο Παλαιολόγου είχε συνεργαστεί σχεδόν με όλες τις μεγάλες μορφές του λαϊκού τραγουδιού. Στέλιος Καζαντζίδης, Μανώλης Αγγελόπουλος, Πόλυ Πάνου, Καίτη Γκρέυ, Πάνος Γαβαλάς, Στράτος Διονυσίου, Γιώτα Λύδια και Μιχάλης Μενιδιάτης ήταν μερικοί από τους τραγουδιστές που συνέδεσαν τη φωνή τους με τις μελωδίες που δημιουργούσε ο Παλαιολόγου. Θεωρείτο ένας από τους μοναδικούς σολίστες του μπουζουκιού. Ήταν ο αγαπημένος οργανοπαίκτης του Στέλιου Καζαντζίδη. Σύμφωνα με την εφημερίδα «Τα Νέα» έχει μείνει θρυλικό το επιφώνημα του μεγάλου λαϊκού τραγουδιστή στη δισκογραφία «Γεια σου Γιαννάκη Παλαιολόγου».

Ο Γιάννης Παλαιολόγου γεννήθηκε στις 27 Ιουνίου του 1944 στα Άσπρα Χώματα της Παλιάς Κοκκινιάς. Ήταν γιος του Μανώλη και της Ρόζας Παλαιολόγου. Ο πατέρας έπαιζε μπουζούκι και τραγουδούσε ενώ η μητέρα του ήταν αδελφή των Μάρκου και Αργύρη Βαμβακάρη. Οι παλιοί ρεμπέτες που εξακολουθούν να συναθροίζονται στο παραδοσιακό καφενείο του Γκίκα στη Θηβών θυμούνται τον «Γιαννάκη» και λένε ότι ξεκίνησε να παίζει το 1960 στη γνωστή «Μαντουβάλα» δίπλα στο θείο του, τον Αργύρη. Ήταν μόλις 16 ετών. Τότε γνωρίστηκε με τον Καζαντζίδη αλλά και με τη Μαρινέλλα.

Στα 48 χρόνια της μουσικής σταδιοδρομίας του, ο Παλαιολόγου κατέγραψε στο ενεργητικό του εκατοντάδες ηχογραφήσεις λαϊκών τραγουδιών. Χαρακτηριστικά, παίζει μπουζούκι σε μεγάλες λαϊκές επιτυχίες, όπως «Γυρίζω απ΄ τη νύχτα», «Αγριολούλουδο», «Η καρδιά μου ας όψεται», «Άργησα να σε γνωρίσω», «Κάτω απ΄ το πουκάμισό μου», «Την Παρασκευή το βράδυ» (με τον Στέλιο Καζαντζίδη), «Ποιος είναι αυτός ο ξένος», «Απόψε κάτι θα συμβεί», «Κι εσύ γελάστηκες» (με την Πόλυ Πάνου), «Παράξενη αγάπη», «Παλιοζωή μοβόρισσα» (με την Καίτη Γκρέυ), «Προσευχή» (με τον Σπύρο Ζαγοραίο), «Οι Μάηδες οι ήλιοι μου» (όλος ο δίσκος με τον Γιώργο Νταλάρα).

Ο Γιάννης Παλαιολόγου ήταν και μεγάλος συνθέτης. Ένα από τα κορυφαία τραγούδια του ήταν το «Γυναίκες, γυναίκες» που τραγούδησε ο Στράτος Διονυσίου ενώ ο Στέλιος Καζαντζίδης είχε τραγουδήσει το «Παράπονο του μετανάστη».

Τη θλίψη του για το χαμό του Γιάννη Παλαιολόγου εξέφρασε στην οικογένειά του ο δήμαρχος Πειραιά κ. Παναγιώτης Φασούλας.

ΕΛΕΝΗ

Παρασκευή 27 Ιουνίου 2008

Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΤΡΟΙΑΣ ΣΕ ΠΑΛΙΟ ΑΣΤΙΚΟ...

Τραγωδία ή κωμωδία;

Σάτιρα, ερωτική ιστορία ή μια φάρσα των Θεών;

Το πιο παράξενο έργο του Ευριπίδη σε μια ανατρεπτική παράσταση γεμάτη χιούμορ, σασπένς και ελληνικές μελωδίες, τραγουδισμένες από 10μελή χορό!

Σκηνοθεσία: Θοδωρής Αθερίδης
Μετάφραση - Μετεγγραφή: Μαριαλένα Κωτσάκη
Σκηνικά - Κοστούμια: Μανόλης Παντελιδάκης
Μουσική: Γιώργης Χριστοδούλου
Χορογραφία: Μάρθα Κλουκίνα
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Στίχοι: Μίνως Θεοχάρης
Μουσική διδασκαλία: Αλέξιος Πρίφτης



Λίγα λόγια για το έργο:

Ο Τρωικός Πόλεμος έχει πια τελειώσει κι ο Μενέλαος γυρίζει στην πατρίδα μαζί με την Ελένη…

Όμως αυτή που άρπαξε από τα μαλλιά στην Τροία και νομίζει για γυναίκα του δεν είναι η Ελένη αλλά το είδωλό της.

Γιατί η πραγματική Ελένη δεν πήγε ποτέ στην Τροία. Και πού είναι;


Στην Αίγυπτο υπό την προστασία του βασιλιά Πρωτέα και περιμένει τον άντρα της να έρθει να την πάρει για να γυρίσουν μαζί στη Σπάρτη.

Στο μεταξύ, ο Πρωτέας πεθαίνει και ο γιος του Θεοκλύμενος που παίρνει την εξουσία, θέλει να την κάνει γυναίκα του.

Τότε, τον Μενέλαο ―που θαλασσοδέρνεται πολύ καιρό για να φτάσει στη Σπάρτη― οι άνεμοι τον σπρώχνουν ναυαγό στην Αίγυπτο.

Εκεί ξαναβρίσκει επιτέλους την Ελένη του.

Όμως, τα βάσανά τους δεν τελειώνουν εδώ.

Πώς θα ξεγελάσουν τον Θεοκλύμενο για να μπορέσουν να το σκάσουν για τη Σπάρτη;

Πώς θα βρουν καράβι;

Τι θα κάνει η αδελφή του Θεοκλύμενου, μάντισσα Θεονόη που βλέπει και καταλαβαίνει τα πάντα;

Θα τους βοηθήσει ή θα τους προδώσει;

Και τι γίνεται όταν η Ελένη ξεχνά τα λόγια της;

Οι κοπέλες του χορού θα βοηθήσουν ή θα της αρπάξουν το ρόλο;…


Παίζουν οι ηθοποιοί:

Θοδωρής Αθερίδης Μενέλαος
Σμαράγδα Καρύδη Ελένη
Γιάννης Βούρος Θεοκλύμενος
Γιώργος Καπουτζίδης Θεονόη
Ανδρέας Νάτσιος Τεύκρος
Γιώργος Κορμανός Α΄ Αγγελιοφόρος
Θανάσης Αλευράς Β΄ Αγγελιοφόρος
Νατάσα Κοτσοβού Γριά

Τον 10μελή Χορό Σπαρτιατισσών Γυναικών, αποτελούν οι ηθοποιοί:
Μένια Αναγνωστοπούλου, Ειρήνη Βουκελάτου, Ελπινίκη Γαβριηλίδου, Χαρά Ζησιμάτου, Λήδα Μανουσάκη, Μαρία Μησσήν, Αρετή Ντάλιου, ‘Αντια Ολυμπίου, Εφη Ρευματά, Πόπη Χριστοδούλου




«Ε Λ Ε Ν Η» του ΕΥΡΙΠΙΔΗ


ΠΕΡΙΛΗΨΗ


Ιστορικό Πλαίσιο:

Η Ελένη γράφτηκε το 412 π.Χ. και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά την ίδια εποχή, δηλαδή μόλις είχε τελειώσει η Σικελική εκστρατεία με την πανωλεθρία του αθηναϊκού στόλου. Παράλληλα την ίδια εποχή αναπτύσσεται το σοφιστικό κίνημα που είχε αρχίσει να αμφισβητεί πατροπαράδοτες αξίες και προκαλούσε με την κριτική των εκπροσώπων του κρίση στο δημοκρατικό πολίτευμα και φαινόμενα ασέβειας. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια ο Ευριπίδης με την τραγωδία του Ελένη καταδικάζει τον πόλεμο ως πρόξενο όλων των κακών. Το παράλογο του τρωικού πολέμου με πρόσχημα την Ελένη προσπάθησε να τονίσει σ’ όλα τα δράματα, που ήταν εμπνευσμένα από τον τρωικό κύκλο, ο Ευριπίδης. Έτσι στο παράλογο της άποψης ότι για μια γυναίκα μπορεί να εξοντωθεί ένας λαός και ένα κράτος και να σκοτωθούν χιλιάδες Ελλήνων, ο Ευριπίδης θα απαντήσει με το παράλογο του «ειδώλου», δηλαδή ο μύθος που αξιοποιεί λογοτεχνικά δεν είναι η ομηρική του εκδοχή, αλλά αυτή που δημιούργησε ο Λυρικός ποιητής Στησίχορος.


Ο Μύθος:

Στην τραγωδία του Ευριπίδη, η Ελένη βρίσκεται από χρόνια στην Αίγυπτο, στο παλάτι του Πρωτέα, μετά το θάνατο του οποίου ο διάδοχος και γιος του Θεοκλύμενος, παρά την άρνησή της, επιμένει να την παντρευτεί.
Στον Πρόλογο, η Ελένη, που έχει προσφύγει ικέτιδα στο μνήμα του Πρωτέα, παρουσιάζεται στους θεατές για να εξηγήσει το λόγο της παρουσίας στην Αίγυπτο και της καταφυγής της στον τάφο του Πρωτέα. Η ίδια εξιστορεί την καταγωγή της λέγοντας ότι είναι κόρη του Τυνδάρεω και της Λήδας, χωρίς όμως να αποκλείει και την περίπτωση να είναι κόρη του Δία, ο οποίος φημολογείται ότι πλησίασε ερωτικά τη μητέρα της υπό τη μορφή κύκνου. Οι συμφορές της λοιπόν αρχίζουν από τη νίκη της Αφροδίτης κατά την κρίση περί κάλλους, όταν η θεά για να εξασφαλίσει την εκλογή της από τον Πάρη, του είχε υποσχεθεί ως ανταμοιβή το γάμο του με την Ελένη. Η Ήρα, όμως, οργισμένη για την ήττα της, δημιουργεί ένα ομοίωμα από σύννεφο, το οποίο θα πάρει μαζί του ο Πάρις νομίζοντας ότι απάγει την Ελένη. Την πραγματική Ελένη, με τη βοήθεια του Ερμή, την έστειλε ο Δίας στην Αίγυπτο, για να ζήσει στο παλάτι του Πρωτέα, περιμένοντας τον άνδρα της Μενέλαο να επιστρέψει από τον πόλεμο.

Υπόθεση:

Η τραγωδία αρχίζει με την Ελένη ικέτιδα στο μνήμα του Πρωτέα να εξιστορεί τα δεινά της και να προσπαθεί να αποφύγει το Θεοκλύμενο που την πιέζει να τον παντρευτεί. Εκεί την συναντά ο Τεύκρος, αδελφός του Αίαντα του Τελαμώνιου, ο οποίος στο ταξίδι για την Κύπρο περνά από την Αίγυπτο για να πάρει χρησμό από τη κόρη του Πρωτέα, Θεονόη που είχε προφητικές ικανότητες. Ο Τεύκρος λοιπόν δίνει πληροφορίες στην Ελένη σχετικά με την οικογένειά της και το Μενέλαο. Της λέει μάλιστα ότι πληθαίνουν οι φήμες πως ο άνδρας έχει πεθάνει, έτσι εξανεμίζεται και η τελευταία ελπίδα της για να επιστρέψει ζωντανή με το Μενέλαο στην Σπάρτη. Η ηρωίδα με τις Σπαρτιάτισσες γυναίκες που αποτελούν το Χορό θρηνεί για την τύχη της. Σ’ αυτό το σημείο εμφανίζεται ρακένδυτος και ναυαγός ο Μενέλαος, ο οποίος διεκτραγωδεί τη συμφορά του μετά την άλωση της Τροίας. Αφού απαριθμεί τα δεινά του, που είναι ταυτόχρονα δεινά αιώνια που προκαλεί ο πόλεμος, αποκαλύπτει ότι τη γυναίκα του την έκρυψε στο βάθος μια σπηλιάς μαζί με άλλους ναυαγούς. Μη γνωρίζοντας πού βρίσκεται, πλησιάζει το παλάτι ζητώντας τρόφιμα και βοήθεια. Η γριά θυρωρός που τον υποδέχεται τον προτρέπει να φύγει το γρηγορότερο, καθώς ο Θεοκλύμενος έχει βγάλει εντολή ότι θα σκοτώνεται όποιος Έλληνας φτάνει τη χώρα του και του εξηγεί ότι μισεί τους Έλληνες εξαιτίας της Ελένης. Φυσικά εκείνος ταράζεται στο άκουσμα του ονόματος της Ελένης και προβληματίζεται για την σχέση αυτής της γυναίκας που είναι στην Αίγυπτο και της «δικής» του που είναι κρυμμένη στην σπηλιά. Οι γυναίκες του Χορού αναγγέλλουν χαρμόσυνα ότι ο Μενέλαος ζει και ότι μάλιστα βρίσκεται ναυαγός στις όχθες του Νείλου. Στη συνέχεια έχουμε την πρώτη συνάντηση του ζευγαριού, όπου η Ελένη τρομάζει στην παρουσία του «άγνωστου» άνδρα και σπεύδει να κρυφτεί στο μνήμα του Πρωτέα.
Ο Μενέλαος διαπιστώνει την ομοιότητα αυτής της γυναίκας με της Ελένης στην σπηλιά και σαστίζει. Η στιχομυθία που ακολουθεί θα οδηγήσει στην αναγνώριση του Μενέλαου από την Ελένη, η οποία προσπαθεί να τον πείσει ότι αυτή είναι η πραγματική του γυναίκα και ότι αυτό μαζί του έχει απλώς το είδωλο που δημιούργησε η Ήρα. Η δυσπιστία του Μενέλαου διαλύεται όταν ένας πιστός του σύντροφος και φύλακας της Ελένης στη σπηλιά, έρχεται να αναγγείλει την εξαφάνιση της γυναίκας που είχαν εντολή να φυλάνε.
Χάθηκε στον ουρανό οικτίροντας Έλληνες και Τρώες που πολεμούσαν τόσα χρόνια για κάτι το άϋλο, «για ένα πουκάμισο αδειανό, για μια Ελένη». Έτσι έχουμε την αναγνώριση της Ελένης από το Μενέλαο. Οι δύο σύζυγοι εκφράζουν τη χαρά και την ανακούφιση τους για τη συνάντησή τους. Η Ελένη εξηγεί στη συνέχεια ότι ο μόνος τρόπος για φύγουν ζωντανοί από την Αίγυπτο είναι να παρακαλέσουν τη Θεονόη να κρατήσει μυστικό τον ερχομό του Μενέλαο, γιατί διαφορετικά κινδυνεύει από το Θεοκλύμενο. Αφού εξασφαλίσουν τη σιωπή της Θεονόης καταστρώνουν το σχέδιο της διαφυγής τους. Η Ελένη ζητεί από το Θεοκλύμενο να της παράσχει ένα καράβι για να ανοιχτεί στο πέλαγος, ώστε να αποδώσει, ως όφειλε βάσει των εθίμων, τις νεκρικές τιμές στο νεκρό της άνδρα. Έτσι καταφέρνουν να δραπετεύσουν οι δύο σύζυγοι. Όταν βέβαια το μαθαίνει ο Θεοκλύμενος είναι έτοιμος να σκοτώσει τη Θεονόη, εμφανίζονται όμως οι Διόσκουροι, οι αδελφοί της Ελένης, και ως «από μηχανής θεός» τον μεταπείθουν και το δράμα κλείνει ειρηνικά.

Για φωτογραφίες & δελτία τύπου:

info@ellthea.gr

Περισσότερες λεπτομέρειες για το γύρισμα του διαφημιστικού και την παράσταση μπορείτε να βρείτε στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού "Car&Truck" που κυκλοφορεί στα περίπτερα ή στην ιστοσελίδα

http://www.car-truck.gr/

Ο Θοδωρής Αθερίδης και ο θίασός του θα βρίσκονται στον Πειραιά στις 7 και 8 Ιουλίου 2008 για να παρουσιάσουν στο πειραϊκό κοινό αυτήν την παράσταση.